Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của dây đàn piano

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của dây đàn piano

 

Chúng ta đã biết cấu tạo của một chiếc piano acoustic bao gồm 6 bộ phận cơ bản gồm: khung đàn;bảng cộng hưởn;dây dàn;bộ cơ;bộ pedal;hộp đàn.Mỗi bộ phận đều có cấu tạo và nguyên lý hoạt động khác nhau.Ở bài viết này tôi và các bạn sẽ cùng tìm hiểu chi tiết hơn về một bộ phận của đàn đó chính là dây đàn.Vậy dây đàn gồm bao nhiêu loại và hoạt động như thế nào hãy cùng Piano Phúc Hậu tìm hiểu nhé!

 

  • Cấu tạo của dây đàn:

Tuổi thọ trung bình của một cây đàn piano có thể lến đến vài chục năm thậm chí hàng trăm năm vậy nên cấu tạo của các bộ phận đều yêu cầu rất cao về chất lượng.

 

Dây dàn piano được làm từ chất liệu thép carbon cường độ cao,hay còn gọi là thép lò xo.Với chất liệu này hội tụ yếu tố dẻo dai,ít carbon nhất và mỗi loại dây lại có đường kính khác nhau.Đường kính của dây đàn nằm trong khoảng từ 0.006 inch đến 0.192 inch.

Mỗi dây đàn piano có thể chịu lực kéo trung bình khoảng 70kg vậy nếu căng toàn bộ số dây đàn của một cây đàn là trên 220 dây thì lực kéo có thể lên tới hơn 20 tấn.Lực căng lớn như vậy được giữ bởi hệ thống khung đàn đúc bằng đồng vô cùng chắc chắn.

 

Lực căng của các dây đàn được cố định bởi các chốt giữ dây.Phía cuối của dây đàn đi qua một ‘hitch pin’ và đoạn đầu dây bên kia sẽ được luồng qua một lõ của trục điều chỉnh và vòng tư 3 đến 4 lần.Âm thanh của đàn piano được điều chỉnh bằng cách điều chỉnh lực căng của các dây đàn.

 

Chúng ta có các loại dây dàn như sau:

 

Loại dây Đường kính (mm) Vị trí
13 0,775 Cao
15 0,900 Trung cao
17 1,000 Trung
19 1,100 Trầm

 

Các dây âm vực thấp ( hay còn gọi là dây bass) được đặt bên phía trái của đàn để tạo ra những nốt thấp.Được làm từ những sợi dây có lõ thép được quấn đồng xung quanh.

dây thấp

Các dây âm vực cao ( hay còn gọi là dây trebel) được đặt phía bên phải của đàn để tạo ra những nốt cao.Nhũng dây này được làm bằng thép,dây âm cao nhất(dây mỏng nhất) cỡ khoảng 0.03 inch và dây âm thấp nhất cỡ khoảng 0.048 inch.Môt nhóm có 2 hoặc 3 dây có độ cao như nhau được sử dụng cho mỗi nốt,được gọi là ‘trichord’.

dây cao

  •   Nguyên lý hoạt động của dây đàn:

 

Âm thanh của đàn piano được phát ra bắt đầu từ việc người chơi đàn tác động một lực xuống bàn phím của đàn,từ đó bộ máy đàn sẽ hoạt động theo nguyên lý đòn bẩy và búa đàn đánh vào dây đàn để tạo ra âm thanh.Bảng cộng hưởng (soundboard) sẽ làm nhiệm vụ khuếch đại âm thanh thông qua con ngựa (bridge)nằm trên bảng cộng hưởng (soundbroad) và được dây đàn tỳ lên.Chính vì thế dây đàn rất quan trọng trong việc phát ra âm thanh của đàn piano.Nếu dây đàn bị trùng ,lực căng không đủ sẽ ảnh hưởng tới chất lượng âm thanh của đàn.

 

  • Cơ chế hoạt động của dây đàn:

co-che-hoat-dong-day-dan-piano

Phần đầu của dây đàn được buộc vào hitch pin được làm bằng loại thép đặc biệt.Sau đó day đàn được gối lên con ngựa (Bridge) đặt trên bảng cộng hưởng(Soundbroad) và cuối cùng là quấn 3 đến 4 vòng vào đầu tuning pin của pin block.Tuning pin ơi để dành cho việc điều chỉnh lên dây của đàn.Những trục này được đóng vào một khối gỗ (Block) để giữ các trục không quay trả ngược chiều làm tuột dây.